Het werken met vliesofix is voor veel artquilters een standaard gegeven. Maar voor de beginnende artquilter en voor wie er nog niet mee heeft gewerkt een tweede verslag van de werkwijze maar dan met gerichte vormen.
Met vliesofix kun je 2 stoffen aan elkaar maken. Het is een dun tweezijdig plakkend vliesje op speciaal papier. Je kunt op dit papier een patroon/motief aanbrengen en daarna uitknippen. Met strijken verbindt je het geheel aan elkaar. Voor het aanbrengen van de vliesofix zie blogbericht van oktober 2026.
Na het vinden van de foto waar ik mee wil gaan werken, maak ik op de computer een tekening van de kleurvlakken in een tekenprogramma. Je kunt de foto ook afdrukken en dan met transparant papier een tekening maken. Hierna wordt de tekening gespiegeld omdat je op de achterkant van de stof werkt. Dit is vaak verwarrend en ik moet mijn hoofd er goed bij houden als de tekening op de stof gestreken wordt.
De foto draai ik uit op papier als kleurreferentie of zet hem op mijn Ipad/telefoon. Hoe groot en gedetailleerd ik wil werken bepaald het aantal kleuren. Ik kom nu op 13 verschillende tinten maar dat kunnen er ook meer of minder zijn.
De volgende foto is met minder kleuren.
Kijk goed hoe de verschillende kleuren naast elkaar staan, maak een keuze en geef daarna codes op de stoffen aan.
Met transparant papier (bijv. dat van de vliesofix af komt) trek ik het deel van de tekening over dat ik wil hebben, strijk dat op de kleur die ik wilt gebruiken en snijd of knip dit uit. Zoek de kleur uit die het meeste voorkomt en gebruik die als ondergrond. Knip of snijdt het model uit en plaats het op de stof of (bak)papier om later aan je werk toe te voegen.
Ik begin eerst met de grootste stukken en ga dan naar kleinere details.
Dan plaats ik mijn (positieve) tekening onder de stof en werk op de brightpad om alle stukken makkelijk op de goede plaats te krijgen doordat de stof dan doorschijnt. Een pincet is een goed hulpmiddel. Als er veel lagen op elkaar staan moet je het op het oog doen.
Strijken
Strijk per kleur (onder bakpapier ter bescherming). Zelf strijk ik de stukken in eerste instantie niet al te vast zodat ik nog dingen kan los halen en verschuiven als dat nodig mocht zijn. Nu bouw ik langzaam de kleurschakeringen op en doe dit deel voor deel tot alles op z’n plaats staat. De linker bloem is opgebouwd met 13 kleuren en de rechter bloem met 6 kleuren.
De volgende foto is een voorbeeld van een werk (+ detail) dat ik heb gemaakt in 2024 en kun je zien op de Patchwork & Quiltdagen in Rijswijk (11, 12 en 13 februari 2027). Het is gemaakt in dezelfde techniek.
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/10/Jeannette-vd-Linde-Foto7.jpg410900Conny Dienskehttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngConny Dienske2026-11-04 08:00:462026-11-03 10:04:51Werken met vliesofix bondaweb-deel 2
De commissie Traditioneel: In de nieuwsbrief van 27 oktober j.l. hebben jullie kunnen lezen dat er veel manieren zijn om met je quilts anderen blij te maken. Marianne van Dael beschreef het werken aan haar kinderquilts als een apart hoofdstuk én als een ultieme uitdaging. Patronen van Elisabeth Hartman, een Quiltmania special Children en nog veel meer mogelijkheden deelt zij in deze traditionele woensdag blog met jullie. Veel leesplezier gewenst!
Door Marianne van Dael.
Kinderquilts
In 2015 werden we verblijd met de komst van ons eerste kleinkind: een lief klein meisje. Natuurlijk hoorde daar een babyquiltje bij. Ik baseerde het ontwerp op een tekening van Beatrix Potter, uitgevoerd in stitchery, en combineerde die met een schattig stofje met schaapjes. Een heerlijk klein project om voor haar te maken.
Maar eerlijk is eerlijk: daarna bleef het voorlopig bij dat ene quiltje…
Inmiddels hebben wij vier kleinkinderen: drie meisjes en één jongetje. Al jaren stond op mijn ‘to-do’-lijstje de wens om voor ieder van hen een leuke kinderquilt te maken. Stoffen genoeg te vinden en patronen eigenlijk ook, maar toch kwam het er maar niet van. Vooral omdat ik niet goed wist wát ik wilde maken. ‘Rupsje Nooitgenoeg’ is leuk. Nijntje natuurlijk ook. Maar ik wilde eigenlijk iets anders. Iets dat echt bij ieder kind zou passen.
Ik werk graag met bestaande patronen, maar vind het juist leuk om daar vervolgens mijn eigen draai aan te geven.
Eenhoorns en sprookjesfiguren
Voor onze twee oudste kleindochters, inmiddels 8 en 11 jaar, was de keuze eigenlijk snel gemaakt. Ze zijn gek op eenhoorns en sprookjesfiguren. Niet zo moeilijk, dacht ik. Alleen: waar vind je dan precies de juiste patronen?
Tijdens mijn zoektocht kwam ik het boek Sew Magical tegen. Dat bleek een schot in de roos. Gelukkig kon ik het lenen bij de bibliotheek van het Quiltersgilde – en dat lenen gaat trouwens echt heel gemakkelijk.
De meisjes zijn zusjes en houden vaak van dezelfde dingen, maar toch wilde ik niet twee precies dezelfde quilts maken. Zo werden ze uiteindelijk allebei nét even anders. Ik maakte ze met de paper-piecingmethode. En misschien is het voor sommigen heel herkenbaar: natuurlijk ging ik ook weer een keer de fout in met het knippen van patroondelen en stofjes in spiegelbeeld! Gelukkig kwam het uiteindelijk allemaal goed.
En het belangrijkste: de meisjes waren er allebei ontzettend blij mee. Ze lezen graag en als het wat fris is, kruipen ze op de bank of op hun bed lekker onder hun quilt.
Twee kinderquilts klaar!
Een beer tussen de bloemen
Voor mijn verjaardag had ik al in 2017 – ja, echt! – het tijdschrift Quiltmania Special Children gekregen. Ik was destijds vast van plan om er meteen iets uit te gaan maken. Maar u raadt het al: het bleef bij goede voornemens. Tot onze derde kleindochter werd geboren. Toen begon het weer te kriebelen. Voor dit stoere meisje wilde ik geen eenhoorns, maar iets heel anders. Mijn keuze viel op een lieve knuffelbeer tussen fantasiebloemen. Ook bij dit patroon heb ik weer mijn eigen invulling gegeven. Aanvankelijk hing de quilt boven haar ledikantje. Inmiddels is dat ledikantje vervangen door een ‘groot’ bed en hangt de quilt daarboven. De kleine meid is ondertussen alweer drie jaar.
En toen kwam ons kleine mannetje…
Daarna wachtte nog de vierde, en laatste, uitdaging: een quilt voor ons kleinzoontje.
Ik wilde geen auto’s of vliegtuigen, maar wel iets kleurrijks, vrolijks en herkenbaars voor een kind. En juist deze quilt zou uiteindelijk mijn grootste uitdaging worden. Al wist ik dat op dat moment nog niet. Ik zag een patroon van Elizabeth Hartman met boerderijdieren en was op slag verliefd.
Kennen jullie dat? Je ziet een patroon en denkt eigenlijk nergens meer over na. Je weet gewoon: dit wil ik maken! Ik had tot dan toe nog nooit iets van Elizabeth Hartman gemaakt. In de winkel waar ik het patroon kocht, lagen haar ontwerpen werkelijk te kust en te keur. Toch bleven die boerderijdieren mijn favoriet. Volgens de winkel was het bovendien een ‘makkelijk’ patroon.
Inmiddels staan de patronen van Elizabeth Hartman zo ongeveer in mijn geheugen gegrift…
Dat was dus níét wat ik had verwacht
Kennen jullie ook dat gevoel dat je thuis ontdekt dat je eigenlijk een totaal ander soort patroon hebt gekocht dan je dacht? Ik had in de winkel niet goed gekeken en was ervan uitgegaan dat het om een gewoon patchworkpatroon ging. Natuurlijk had ik er ook niet naar gevraagd.
In gedachten zag ik mezelf al rustig malletjes maken en vervolgens alles lekker aan tafel met de hand aan elkaar naaien. Dat is namelijk wat ik het allerliefste doe. Maar… niets daarvan.
Dit bleek vooral naaimachinewerk te zijn. En laat dat nu nét een beetje mijn nachtmerrie zijn.
Werken op de naaimachine vind ik nog altijd lastig. Niet alles eerst keurig aftekenen, maar met een speciaal quiltvoetje precies voetjebreed naaien… Ik hoor sommigen van jullie al denken: maar dat is toch helemaal niet zo moeilijk? Voor mij dus wel!
Daar kwam nog bij dat alle maten in inches waren. Het was de bedoeling eerst alle stukjes stof exact op maat te snijden en daarna pas te gaan naaien. En ik? Ik teken juist het liefst alles eerst af.
Dan maar op mijn eigen manier
Ik besloot mij een beetje als Pippi Langkous op te stellen: `Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.´ Gewoon proberen dus.
Rond die tijd werd ook nog onze keuken verbouwd. Tussen de afbraak en de opbouw kon ik weinig anders doen, dus gebruikte ik die periode om rustig alle stoffen bij elkaar te zoeken en de onderdelen voor te bereiden.
Met een inchliniaal – dat bleek toch wel erg handig – bepaalde ik de maten. Vervolgens tekende ik ze op mijn eigen vertrouwde manier met potlood af.Een snijmes gebruikte ik niet. Gewoon lekker rustig alles met de schaar uitknippen. Alle onderdelen kregen daarna, precies zoals het patroon voorschreef, een klein stickertje zodat ik nog wist wat wat was.
Fouten maken hoort erbij
Hoewel de naaivolgorde in het patroon heel duidelijk wordt uitgelegd, ging ik toch een paar keer de mist in. Gelukkig bestaat YouTube.
Ik vond weliswaar geen filmpje over precies hetzelfde dier, maar wel over een ander dier uit de serie. En juist daarin werd precies dát uitgelegd waarmee ik de fout in was gegaan. Daarna ging het een stuk beter. En eerlijk gezegd vond ik het uiteindelijk ontzettend leuk om de verschillende dieren onder mijn handen langzaam ‘geboren’ te zien worden. Omdat ik vooraf niet echt op de afmetingen in inches had gelet, bleken de dieren trouwens behoorlijk groot uit te vallen. Veel groter dan ik had verwacht! Maar daardoor waren ze zeker niet minder leuk.
Ook aan deze quilt gaf ik weer mijn eigen invulling. Er kwamen nog een boerderij en toch ook een auto bij. Hij hangt nu boven het ledikantje van ons kleinzoontje. Ons kleine mannetje is inmiddels twee jaar en kijkt nog steeds graag naar al die lieve dieren.
Uit je comfortzone
En wat is nu de crux van dit hele verhaal?
Misschien wel dat je vaak meer kunt dan je zelf denkt. Soms is het juist goed om eens iets te proberen waarvan je in eerste instantie denkt: dit is eigenlijk niets voor mij. Deze laatste quilt dwong mij behoorlijk uit mijn comfortzone. Maar juist daardoor heb ik er ook weer iets bijgeleerd. En uiteindelijk heb ik alle vier de kinderquilts met evenveel plezier – en vooral met heel veel liefde – gemaakt.
Dat is misschien nog wel het mooiste patroon dat in alle vier terugkomt.
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/10/Blog-Marianne-28-oktober-2.jpg800634Sylvia Jansenhttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngSylvia Jansen2026-10-28 08:00:232026-10-22 20:24:16Kinderquilts: een apart hoofdstuk en de ultieme uitdaging…
Speciaal voor het sitsenproject ‘De Hollandse Tuin 2.0’ is een serie blogverhalen geschreven door verschillende quilters. Allerlei onderwerpen passeren de revue. Het kan gaan over boeken met patronen of juist over één patroon. Er wordt geschreven over praktische tips bij het werken met deze bijzondere stoffen. Verhalen die je op weg kunnen helpen tijdens het werken aan dit sitsenproject ‘De Hollands Tuin 2.0’.
Een wedstrijd?
Waarom zou je daar aan meedoen? Voor sommigen is het leuk, een uitdaging, laten zien wat je kan of mooi vindt. Anderen schrikken al bij het idee.
Een idee voor een quilt
Want hoe vaak hebben we als quilters niet iets in ons hoofd dat goed te doen lijkt maar in de praktijk omzetten naar stof bleek een ander dingetje?
Toen ik voor het eerst een serie quilts zag hangen op een regiodag, wist ik niet wat ik zag. Diep onder de indruk liep ik daarna naar huis. Gedachten speelden door mijn hoofd en in mijn hoofd ontstond een quilt. Ik herinner me dat nog goed. Toch is de quilt er nooit gekomen…..
Ik ben wel op quiltcursus gegaan. En in afwachting tot die begon kreeg ik privéles van mijn vriendin.
Ik had twee kussens gemaakt voor de cursus begon.
Sinds die tijd gebeurt het vaker dat ik in de nacht denkend over een quilt, ineens wist hoe ik verder zou gaan, hoe het moest worden. Maar niet altijd lukte het om mijn idee om te zetten in stof. Ik heb me ook wel eens aangemeld voor een wedstrijd waarvoor ik uiteindelijk toch niks ingeleverd heb.
Onder de druk van de tijd werd het dan toch niet wat ik hoopte, verwachtte.
Meedoen aan een wedstrijd?
Misschien herkennen jullie dit verhaal? Dat je mee wilt doen aan een quiltwedstrijd maar dat het niet zo loopt als je zelf in gedachten had?
Stuur je hem dan alsnog in? Of sla je over? Ben je misschien ook begonnen aan een quilt voor de sitsenwedstijd? En twijfel je of je instuurt? Ik zou zeggen: toch DOEN!
Wat in je hoofd zit en niet lukt in de quilt te verwerken, dat weten de kijkers immers niet?
Ik zie – als lid van de wedstrijdcommissie – alle inzendingen voor de wedstrijdquilts voorbijkomen. Het zijn er nu een stuk of 12 maar pas in november zullen de meeste inzendingen komen. Maar ze zijn zo divers van aard, dat ik geen keuze zou durven maken. Elk is bijzonder en mooi, mooi uitgedacht en verwerkt. Elk op zijn eigen manier. Voor mij niet vergelijkbaar aan elkaar.
Zend je in onder de categorie wedstrijd en voldoe je aan de feitelijke wedstrijdeisen (de maat en de hoeveelheid sits) dan komt je quilt te hangen én wordt bekeken door drie verschillende mensen. Die drie beoordelingen krijg je op papier. Ze worden niet openbaar gemaakt. De beoordeling geeft je altijd een nieuwe kijk op je eigen werk. Uit de opmerkingen haal je altijd winst voor jezelf. Misschien leg je opmerkingen naast je neer of zie je iets heel anders. Dat kan. Maar dat bekijken van je werk door een volledig vreemde is spannend en voegt iets toe.
Je kunt niet in discussie met de jury. Maar je leest wel hoe anderen over je werk denken.
Ik heb diep respect voor de jury die zich daar dan over zal buigen.
Jury, jullie veel sterkte bij het beoordelen.
Ik kan niet wachten tot februari….
Door de commissie traditioneel quilten, Joke van de Kracht
In de nieuwsbrief van augustus 2026 stond een bericht over Libertystoffen. De stoffen die mij en misschien ook wel mijn generatiegenoten, de bijna AOW-gerechtigden, doen herinneren aan onze jeugd. Menig blouse werd gemaakt door onze moeders.
De link tussen Liberty en kleding en kledingstoffen is velen bekend. Met de quiltstoffen is Liberty actief bezig. Naast de jaarlijkse uitgifte van nieuwe stoffenseries gebaseerd op de natuur zijn er ook patronen te bestellen. We ontdekten zelfs een online quilt-along die via Facebook wordt vrijgegeven. Je kunt met deze bijzondere quiltstoffen aan het werk. Link naar Libertylondon.
Het merk Liberty
Door de zoektocht voor het item in de nieuwsbrief ontdekten we dat ook dames en herenkleding, beauty en jewellery, interieur en design deel uitmaken van Liberty. Dat dit alles ook hoorde bij het merk Liberty daar waren we ons niet zo van bewust. Als je de site bekijkt, dan zie je dat Lyberty echt een heel eigen stijl in wonen, kleding en interieur heeft. Herkenbaar, zoals je ook de stijl van wonen, bekleding/stoffen en interieur van bijvoorbeeld Ikea herkent.
William Morris
Van William Morris wisten we wel dat hij een belangrijk ontwerper was van interieur, behang, textiel, tapijt, meubilair en glas in lood. Hij was niet alleen een ontwerper maar ook een utopisch denker. Door hem ontstond de arts-and-craft beweging. Een sociale beweging en een kunst- en designstroming uit de laatste helft van de 19e eeuw in Engeland. In een tijd van industrialisatie en mechanisatie wou men de wereld van eenvoud, schoonheid en ambachtelijk werken niet vergeten, zelfs in ere herstellen.
De William Morris Society, opgericht in 1955, houdt zijn gedachtengoed levend. Zijn grafische ontwerpen zijn heel herkenbaar en een kunstvorm.
Dat deze prachtige grafische ontwerpen ook in quiltstoffen te verkrijgen zijn was bij mij minder bekend. Zijn quiltstoffen zijn ’te mooi om in te snijden’ horen we wel eens zeggen. Verschillende quiltwinkels verkopen stoffen van William Morris die opnieuw ontworpen zijn door eigentijdse ontwerpers. In prachtige kleuren en designs. Ook met deze bijzonder stoffen kun je aan het werk.
Keuze
Soms is het een bepaalde stof die je doet beslissen, hier wil ik een keer een quilt mee maken. Vanuit de herinnering die hangt aan die stoffen.
Soms is het een specifieke ontwerper van wie je de stoffen wil gebruiken voor je quilt. Omdat je het werk van die ontwerper altijd al bewonderd hebt.
Soms werk je met speciale stoffen vanuit een uitdaging, zoals de sitsenserie ‘de Hollandse Tuin’ vanuit het project de Hollandse Tuin 2.0.
Wat speelt bij jou de hoofdrol bij de keuze in je stoffen?
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/09/metmerk.jpg533800Conny Dienskehttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngConny Dienske2026-09-23 09:15:012026-09-23 09:02:33Stofkeuze voor je quilt
Door: Tentoonstellingscommissie Quiltersgilde, Nelleke Meinders en Edith Verdegaal
Patchwork & Quiltdagen 11, 12 en 13 februari 2027
Achter de schermen wordt hard gewerkt aan de tentoonstelling van het Sitsenproject.
Tijdens de P&Q dagen in Rijswijk in februari 2027 krijgt dit bijzondere project een mooie plek en veel ruimte in de Patriazaal. De inzendingen laten nu al zien hoe veelzijdig sitsen kunnen zijn: van wedstrijdquilts in een vast formaat van 80 bij 120 cm, tentoonstellingsquilts in variërende maten tot verrassende 3D werken.
Ook de jeugd, in verschillende leeftijdsgroepen doet mee, met frisse ideeën en eigen interpretaties.
Het organiseren van zo’n uitgebreide tentoonstelling vraagt om afstemming, planning en zorgvuldige presentatie, zodat elke quilt tot zijn recht komt.
Juist die mix van creativiteit, vakmanschap en enthousiasme voor de sitsen en het thema ‘Hollandse tuin 2.0’ maakt de tentoonstelling straks tot een inspirerende ontmoetingsplek voor liefhebbers van quilts.
Sneak preview van een inzending
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/09/sneak-preview.jpg229200Conny Dienskehttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngConny Dienske2026-09-14 08:00:592026-10-13 20:48:49Sitsen in de schijnwerpers
Hoi, daar ben ik weer, Gerie. Deel 2 van de werktasjes zou zo spoedig mogelijk volgen, nou, dat is dus nu pas. Maakt niet uit, beter laat dan nooit. Wil je terugkijken naar deel 1? Volg dan deze link: Werktasjes (deel 1) – Quiltersgilde. Ik was gebleven bij het sorteren van alle tas onderdelen met behulp van de bijgeleverde labeltjes.
De gevorderde voorbereiding
Daarna begint de gevorderde voorbereiding. De diverse ritsstukken aan de juiste stukken tas, mesh (gaas) of vinyl. Voor het vinyl kun je natuurlijk het officiële vinyl gebruiken, maar ik gebruik een doorzichtig tafelzeil. Wat dunner, dus iets gemakkelijker om mee te werken en een stuk goedkoper. De elastische band in stukjes op het middenstuk. Dat vroeg ik me van tevoren wel af, wat ik met al die kleine elastiek stukjes moest doen bij die tas. Ik had niet in de gaten dat dat leuk gestreepte midden, de elastiekjes waren. Zo’n elastische band heeft een glanskant en een wat mattere kant, die je allebei als voorkant kunt gebruiken. Wanneer je één kleur band hebt, kun je dus toch afwisselende stroken maken, door de band simpelweg om te draaien. Voor alle nieuw gemaakte onderdelen, zitten er ook weer labeltjes om alles te kunnen blijven sorteren. Superhandig. Je kunt snel zien of je alle stappen wel gedaan hebt, omdat je anders labels overhoudt.
Hoe langer hoe meer onderdelen komen op hun juiste plek, tot op een gegeven moment het stapeltje gebruikte labels groter wordt dan de labels die je nog moet gebruiken.
De binnenkant van de tas wordt netjes ingedeeld met grote vakken, al dan niet met rits, [foto links] en wanneer alle zakken op hun plaats zitten, komt de buitenkant aan de beurt. Het handvat [foto midden)] en daarna de ritsvakken aan de buitenkant. Daar knapt het tasje al van op. [foto rechts].
Dan de rits rondom. Het lijkt wat ingewikkeld, maar als je stap voor stap doet wat er staat, komt het allemaal goed. Maar een beetje gepriegel is het wel.
Het middenstuk
Daarna komt het leuke middenstuk. Je kunt er het uiteinde van je rits wegstoppen als je je daaraan irriteert, maar ik irriteer me er meer aan dat ik niet onmiddellijk bij de rits kan wanneer ik dat wil, dus ik laat mijn ritseindje gewoon als een staartje uit mijn werktas steken.
En dan de binding
Dat is het moeilijkste onderdeel van de tas, en van alle tassen die ik in deze serie heb gemaakt. Vooral de bochten blijven lastig. Ik doe die regelmatig opnieuw, heel voorzichtig. Ik gebruik klemmetjes, spelden, ik draai steek voor steek aan het wiel van mijn naaimachine (niet aan mijn naaimachinedealer verklappen, die wordt daar niet blij van) en als die bocht niet veel te dik was, zou ik er zelfs een stukje met de hand vast zetten. Het resultaat van de tas in totaal is de moeite echt wel waard, zelfs als de binding er in de hoeken niet helemaal perfect op zit (Ik neem genoegen met ‘geen binnenkant te zien’) dus gewoon doorzetten en genoegen nemen met ‘zo goed mogelijk’ in plaats van ‘perfect’.
Veel plezier, Groetjes, Gerie
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/09/GLV8.jpg800600Conny Dienskehttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngConny Dienske2026-09-09 08:00:282026-09-08 09:57:44Werktasjes, deel 2
Blogbericht geschreven door Janine van Dijk, commissie Traditioneel
Het nieuwsitem uit de nieuwsbrief van eind juli, leverde verschillende reacties op. Te leuk om jullie te onthouden.
Joke de Lange
Joke vertelt dat zij in 2023 een Australisch tijdschrift kreeg, waarin een artikel over deze vorm van patchwork: het hourglass (for Elizabeth). Zo’n quilt bestaat niet zomaar uit driehoekjes, maar officieel horen de ontstane vierkanten ook nog allemaal verschillend te zijn.
Dat leek me wel een uitdaging en ik ging aan de slag met het verzinnen van een patroon en het verzamelen van heel veel verschillende lapjes in de benodigde kleuren.
Als basis koos ik een strook stof met dames op een muurtje aan het strand.
Ooit, heel veel jaren geleden, was ik op de tentoonstelling van het Quiltersgilde in Leiden, en daar had iemand deze stof verwerkt. Tientallen jaren later trof ik die stof aan in de collectie van De Lindehof in Zalk. Meteen besteld, natuurlijk!
Mijn quilt stelt een landschap voor, met boven de dames de zee en de lucht, en onder de dames het strand en wat begroeiing. Ik heb in de naad gequilt, maar dat vond ik onvoldoende. Een quilt wordt er mooier van als je méér quilt. Ik ben dus begonnen om in veel ‘molens’ nog een diagonaal vierkantje te quilten, maar daarmee ben ik nog niet klaar. Verder wil ik de contouren van de dames en hun handdoeken nog doorpitten, zodat die er beter uitspringen.
Het is me nét niet gelukt om echt alle ontstane vierkanten verschillend te laten zijn, maar ik ben toch blij genoeg met het resultaat om dat jullie te laten zien.
De quilt ‘Summertime’ is ongeveer 100 x 145 cm
Christine Pepping
Christine stuurde ook foto’s van haar driehoekjesquilt. Ze heeft slechts twee verschillende lappen stof gebruikt en in driehoeken geknipt. Ze is toen gaan spelen met de vierkanten. Zo leuk geworden!
Jeanine Keirsmaekers
Tenslotte ontvingen we van Jeanine twee foto’s van quilts met driehoekjes in weer een andere sfeer. De quilt (rechts op de foto) opgebouwd rondom randen met vrolijke meisjes en hun jurkjes, bevat twee rijen met blokken uit driehoeken. Dit werd een droomdekentje. De kleuren passend bij de afbeeldingen, samen met de hexagonnenrand, maken het tot een mooi geheel.
Hartelijk dank voor het laten zien van jullie quilts! Er zijn veel mogelijkheden om driehoekjes te verwerken. Leuk om jullie variatie te zien.
Speciaal voor het sitsenproject ‘De Hollandse Tuin 2.0’ is een serie blogverhalen geschreven door verschillende quilters. Allerlei onderwerpen passeren de revue. Het kan gaan over boeken met patronen of juist over één patroon. Er wordt geschreven over praktische tips bij het werken met deze bijzondere stoffen. Verhalen die je op weg kunnen helpen tijdens het werken aan dit sitsenproject ‘De Hollands Tuin 2.0’.
Dit keer Sitsen, ontstaan en gebruik
Toen de serie sitsen van de Hollandse Tuin in beeld kwam, vertelde ik dat aan mijn vriendin. Zij vertelde naar een expositie te zijn geweest in Hoorn in 2004 “Quilts met zwierig bloemwerk”, die geheel gewijd was aan sitsen. Het was lang voordat ik quilten had ontdekt. Van haar kreeg ik de catalogus die zij had bewaard en ik verdiepte me in het ontstaan en het gebruik van sitsen.
Sitsen (ook wel chints genoemd) zijn oorspronkelijk met de hand beschilderde en later bedrukte katoenen stoffen . Zij hebben meestal patronen met bloemen, bomen en andersoortige vruchtbaarheidssymbolen. In de VOC documenten stond ”stoffen met zwierig bloemwerk”.
In Nederland heeft men bij het maken van quilts veel gebruik gemaakt van deze fijne katoenen stoffen. Deze stoffen worden nu nog gedrukt in Engeland en Frankrijk.
Sitsen worden vaak gebruikt bij het maken van werkstukken met geometrische vormen en traditionele patronen, waarbij de keuze van het motief van de stof belangrijk is. Daarom kom je die stof bijna niet tegen in moderne of art-quilts. Bij deze quilts is het dessin niet belangrijk maar gaat het in hoofdzaak om kleur en ontwerp.
VOC
Bij producten die de VOC naar Nederland bracht, denk je aan kruiden, thee en porselein. Maar ook textiel hoort daarbij. In Engeland hadden ze al gezien dat invoer van katoen en zijde veel geld opleverde. De VOC was voorzichtig met deze handel. Hollands textiel: linnen, fluweel, tafellinnen, zeilen en zgn. ‘pijlaken’ (een grove wollen stof) werd wel uitgevoerd.
Halverwege de 17e eeuw werd pas geruite of gestreepte katoen uit India ingevoerd, maar ook sitsen. In 1673 kwam Perzische zijde en Indiaas textiel bij Enkhuizen binnen in een grote variëteit wat het weefsel betrof, maar ook de decoratietechniek. Deze stoffen waren een openbaring, hier was men nog niet in staat zulk fijn katoenen weefsel te maken. Hier kende men alleen ruwe katoenen stoffen. Het proces om deze stof te schilderen was onbekend. De stof werd dus met blijdschap ontvangen. De stof bleek ook goed wasbaar. Het werd een modeartikel, voor kleding en voor interieur.
Techniek
Natuurlijk werd de stof nagemaakt. Tot halverwege de 19e eeuw werden daarbij alleen natuurlijke kleurstoffen gebruikt. Pigment is een onoplosbare stof en wordt met een bindmiddel op de stof geplakt. Dat dringt diep in de vezels door en kleurt de stof in zijn geheel. Door de stof te verven, in een verfbad te weken, of te beitsen krijgt het de kleur. Stof beitsen is de kleur met een metaalzout mengen. De hoofdlijnen werden met een stencil aangebracht of met behulp van een doorgeprikte tekening werd houtskool op de stof te geklopt. Rood, paars en zwart werden gemaakt door de stof te behandelen met verschillende beitsen en dan in een rood verfbad van meekrap te kleuren.
Voor blauwe stoffen werd indigo gebruikt. Een lastig proces omdat indigo niet in water oplost. Voor geel werd kurkuma of geelwortel gebruikt op witte stof en op blauwe vlakken wordt het daar groen.
Tot slot werden de stoffen behandeld met rijstwater voor meer stevigheid en daarna gepolijst of gekalanderd voor gebruik. Het kreeg daardoor ook meer glans.
Exotische bloemen, planten, bomen en vruchten kwamen het meest voor. In de Oosterse kunst hebben deze afbeeldingen vaak een religieuze en/of symbolische betekenis. De levensboom komt al in de 13e eeuw voor op Perzische miniaturen. Later kwamen daar westerse invloeden bij toen de VOC in India stoffen bestelde met eigen wensen voor de Europese markt. Maar het maken van drukblokken, verven van de stof naar aanleiding van de westerse wensen, het tijdrovende vervoer via schepen en de wisselende mode, bleek een moeizaam proces.
De eigen textielnijverheid in Nederland kreeg het zwaar te verduren. De vraag naar de nieuwe stoffen was groot en daar kon niet aan voldaan worden zonder import.
In Amersfoort werd in 1678 de eerste katoendrukkerij opgericht. Twee Amsterdamse stoffenkooplieden richten die op. Een van hen, Jacob ter Gou had tijdens zijn dienstverband met de VOC de kneepjes van het vak in India gezien.
De volgende drukkerij kwam in Amsterdam. Men gebruikte de Oost-Indische manier, met de beitstechniek in wasechte kleuren. De stoffen in Europa werden altijd gedrukt, nooit geschilderd, maar men bleef het sitsen (met gravure) noemen. Eerst drukte men met houtblokken, later met drukplaten en tenslotte met cilinders. Dit laatste drukproces is ook de manier waarop de stof uit de serie de Hollandse Tuin is gedrukt.
Tot ca. 1750 nam Holland met tachtig katoendrukkerijen in Amsterdam en Rotterdam de leiding. Daarna werd de concurrentie met Engeland en Frankrijk te groot.
Gebruik
Omdat de stof duur was, was het zonde om restjes weg te gooien. Restjes werden daarom verwerkt in bijvoorbeeld babykleding. Waarschijnlijk zijn daardoor ook de lappendekens ontstaan.
In de Nederlandse lappendekens uit de 18e en 19e eeuw zijn vaak kostbare stoffen als sits verwerkt en over het algemeen heel zorgvuldig in elkaar gezet.
Patchwork bestaat in eerste instantie uit lapwerk, pas later werd het een lappendeken of quilt. Quilt is een Engels woord dat eigenlijk gewatteerde of doorgestikte deken betekent. Dekens moeten doorgestikt worden zodat de stoffen niet verschuiven. Het woord “quilt” is van oorsprong Latijns “culcita”, in het Frans verbasterd tot cuilte.
Lapwerk heeft een negatieve betekenis, zo willen we de mooie dekens niet noemen. Pas in de jaren 70 werden de woorden patchwork als handwerktechniek en quilt in Van Dale opgenomen.
Veel van de in Nederland bewaard gebleven lappendekens zijn opgebouwd uit lichte en donkere driehoekige lapjes die met elkaar vierkante blokken vormen.
Bron: Archiefdienst Westfriese Gemeenten Hoorn, het VOC archief en “Quilts, een Nederlandse traditie” van An Moonen.
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/07/Sitsenproject-Janine-aug-2026-1.jpg800682Sylvia Jansenhttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngSylvia Jansen2026-08-17 08:00:022026-07-29 10:07:57Sitsen, ontstaan en gebruik
Speciaal voor het sitsenproject ‘De Hollandse Tuin 2.0’ is een serie blogverhalen geschreven door verschillende quilters. Allerlei onderwerpen passeren de revue.
Het kan gaan over geschikte boeken met patronen of juist over één patroon. Er wordt geschreven over praktische tips bij het werken met deze bijzondere stoffen. Allemaal verhalen die je op weg kunnen helpen tijdens het werken aan dit sitsenproject ‘De Hollandse Tuin 2.0’.
Dit keer beschrijft Joke van de Kracht het werk van een aantal stofontwerpers. Hun kijk op kleur, vorm en ritme kunnen wellicht inspiratie bieden bij het verwerken van de sits uit de serie de ‘de Hollandse tuin’ die jij uitgekozen hebt om mee te werken.
Rudolf Den Haan is de stofontwerper van de stoffenserie ‘de Hollandse tuin’, de stof waarmee je werkt in dit project. Hij heeft zich laten leiden door de stofsoort, de sits, de oorsprong, de VOC tijd en India waar de sits werd gemaakt en door de tuin. De bloem, het takje met besje, de bloesem heeft hij de hoofdrol gegeven in zijn stofontwerp.
Het drukprocedé van de sits is heel speciaal. Meer over die historie volgt binnenkort. Dat is voor ons quilters niet te realiseren. Maar er zijn wel degelijk druktechnieken te gebruiken voor een quilter die kleur, vorm en ritme kunnen herhalen en/of versterken en heel goed toepasbaar zijn.
Hoe doen stofontwerpers dat toch? Waardoor laten ze zich inspireren? Welke materialen gebruiken ze, welke technieken?
Wilde rokken, Cobra kunst als textiel
Door mijn bezoek aan de tentoonstelling ‘Wilde rokken, Cobra kunst als textiel’, ontdekte ik meer over stofontwerpers en welke technieken zij gebruiken om hun stoffen te ontwerpen. Ik zag de foto van de aankondiging met die prachtige jurk, zoals ik die kende uit mijn jeugd en moest deze expositie zien. Een Cobra-expositie over stoffen! Ik raakte onder de indruk en deel dit graag met jullie. Ga kijken als je de kans hebt. Het museum ligt in het centrum, parkeergarage ernaast én leuke winkels en restaurants maakten de dag voor mijn dochter en mij compleet.
In de tijd van opbouw na een oorlog leverden textielontwerpers ieder hun eigen textielontwerpen aan, elk met een herkenbare beeldtaal.
De jaren vijftig dessins van kunstenaars werden met de hand op stof gedrukt, via de zeefdruktechniek. Het patroon werd met een raam herhaaldelijk aangebracht. Dat was een precies werk. De imperfecties die toch ontstonden versterkten het schilderachtige karakter van de ontwerpen. De zeefdruktechniek kan ook binnen het artquilten gebruikt worden.
Op deze tentoonstelling zag ik dat ook Karel Appel (1921/2006) als stofontwerper zijn sporen heeft nagelaten. Zijn textielontwerpen ontstonden als gouaches op papier. In de vertaling naar textiel bleef je zien dat een schildering de oorsprong was. Appel gebruikte in alle uitvoeringen van zijn werk in textiel kenmerkende stippen, als een echo van eerdere bloemmotieven.
Hij gebruikte vogels als ontwerp voor een stof.
Hier zie je afdrukken van één beeld in verschillende kleurstellingen herhaald op de kleurenstaalkaart die daar hangt. Zijn uitgangspunt, de vogel, de vormen daarbinnen en de herhaling van de hele vorm maken dat er een spannend ritme ontstaat waar je graag naar kijkt.
Ook quilters nemen vaak een tekening als start van een ontwerp. Of je dat nu in traditionele patronen uitwerkt of in afdruktechnieken of je beschildert je stof in Proxion, je getekende ontwerp is je start.
Andy Warhol, the textiles
Op het tweede deel van deze tentoonstelling zie je werk van Andy Warhol. Andy Warhol, the textiles. Een verrassende kant van Andy Warhol, dat hij commerciële textielontwerpen maakte! Dat was mij onbekend. Maar in deze tentoonstelling zie je zijn fascinatie voor herhaling, eigenzinnige motieven en alledaagse beeldtaal. Herkenbare elementen veranderen in speelse patronen. Denk daarbij aan ijsjes, knopen, vlinders…
Wat zijn werk ook bijzonder maakte, is dat hij motieven niet alleen op zijde drukte maar op allerlei stoffen waaronder Jute.
Of zijn eerste sneden uit 1953-55 uit gummen. Met inkt, gouache en collage werden zo motieven opgebouwd. Ook deze technieken bieden de quilter gelegenheid een ontwerp te maken in combinatie met een sits uit ‘de Hollandse Tuin’.
Alledaagse motieven in herhaling plaatsen, werd een van de kenmerkende Warhol elementen. Denk aan zijn soepblikken of koningin Beatrix in verschillende kleurcombinaties.
Daar waar bij de sits bloem, blad, takje en knop gebruikt wordt voor herhaling pakte Karel Appel vogel en stip en Andy Warhol knoop, gesp of ijscoupe.
Daar waar de kleuren van de sits gebaseerd zijn op de kleuren in de Oud Hollandse Quilt, baseerde Karel Appel zich op zijn zo herkenbare persoonlijke kleurenschema. En Andy Warhol gebruikte kleuren die voor ons nu herkenbaar zijn als de jaren ‘50/’60 stijl.
Ga jij, binnen 80 breed en 120 lang, je eigen stofontwerp creëren?
Die zoektocht naar wat jij kunt gebruiken om je quiltontwerp van je eigen kleur, vorm en ritme te voorzien is een hele bijzondere.
Een vorm, de herhaling, het ritme in het beeld , de kleuren en de ondergrond zijn voor de stofontwerpers allemaal keuzes. Evenals de techniek waarin de stof wordt geproduceerd. Vanuit een schilderij, een gouache, een pentekening. In de bekende COBRA tinten of juist de jaren 50 sfeer…
Quilters maken ook voortdurend keuzes, in het patroon, de herhaling die men wil, waarna de afwisseling in kleur zorgt dat het ontwerp spannend blijft.
Grafisch werken kan ook in textiel. Jouw idee om iets te maken kan vanuit ongelooflijk veel technieken vorm gegeven worden. Gebruik je eigen interesse, je eigen vakmanschap, je eigen geliefde materiaal. En vooral geniet van het maken!
https://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2026/07/Blog-sitsenproject-3-aug-2026-5.jpg800600Sylvia Jansenhttps://www.quiltersgilde.nl/wp-content/uploads/2019/10/logo-quiltersgilde-300x88.pngSylvia Jansen2026-08-03 08:00:382026-07-27 11:50:14Sitsen special: Stofontwerpers in de hoofdrol
We zijn heel blij met onze ongeveer 70 vrijwilligers die allerhande werkzaamheden verrichten voor het Quiltersgilde! Maar wie zijn dat eigenlijk? Wat doen ze? En wat houdt hen bezig, met name op het gebied van quilten? Zo ontstond een wens om onze vrijwilligers af en toe eens in de schijnwerpers te zetten. De vorige vrijwilliger in de schijnwerpers, Ida Berens, heeft het stokje doorgegeven aan:
Anneke Wieldraaijer en Anneke Westland
De functie(s) bij het Quiltersgilde
We beginnen met een aantal vragen over het vrijwilligerswerk dat Anneke & Anneke voor het Quiltersgilde doen.
Wat is jullie functie als vrijwilligers bij het Quiltersgilde?
We zijn Anneke Wieldraaijer en Anneke Westland, beter bekend als Anneke & Anneke en regiovertegenwoordigers van Utrecht. Het eerste jaar dat ik (Anneke Wieldraaijer) met pensioen was, kwam ik voor het eerst bij een regiodag. Voorheen werkte ik op dinsdag en in het onderwijs krijg je zomaar geen vrij. Die bewuste dag namen de twee regiovertegenwoordigers afscheid en er werd een dringend beroep gedaan op de aanwezigen om na te denken over het invullen van deze functie. Tja toen begon het wel te kriebelen, in gesprek met een bestuurslid gaf ik aan hier wel over te willen nadenken maar alleen als mijn vriendin Anneke Westland hier ook voor voelde. Zo gezegd, zo gedaan. Ik (Anneke Westland) had ook nog nooit een regiodag bezocht en had mij voorgenomen om in het eerste jaar na mijn pensioen niets aan te nemen, maar na het telefoontje van Anneke dacht ik: waarom niet, laten we het maar proberen. We hadden er beiden wel zin in. Na eerst nog een regiodag te hebben meegedraaid zijn we in het diepe gesprongen en vanaf 2023 organiseren we twee keer per jaar een regiodag en we genieten van de voorbereidingen en van de leuke contacten met onze bezoekers en de degenen die een workshop of lezing verzorgen. Gelukkig hebben we onze mannen en een vriendin bereid gevonden de catering voor hun rekening te nemen.
Kunnen jullie iets vertellen over de activiteiten die je doet voor het Quiltersgilde?
We hebben een goede verdeling van het werk. Ik (Anneke Wieldraaijer) ben meer van de creatieve dingen en ik (Anneke Westland) bevestig de afspraken, regel de financiële zaken en verstuur de uitnodiging. Samen gaan we op pad en zoeken we een leuke quiltwinkel op en nodigen we iemand uit die ons iets kan vertellen over haar geweldige hobby/werk en maken we zo de nodige reisjes door het land. Verder hebben we ons opgegeven voor de helpende handen. We wonen dicht bij Nijkerk dus we kunnen er op de fiets naartoe. Onlangs zijn we gevraagd om samen met een aantal vrijwilligers invulling te geven aan de ledendag van 2027.
Wat vinden jullie het leukste aspect van jullie vrijwilligerswerk?
Je leert weer een heleboel mensen kennen en iedereen is bezig met deze geweldige creatieve hobby. Vooral de dagen dat je samen met de andere regiovertegenwoordigers vergadert en samen elkaar kunt inspireren, vinden we erg leuk. Het kost energie maar we krijgen er ook energie van.
Wat vinden jullie het minst leuke aspect van jullie vrijwilligerswerk?
Je bent er wel altijd op de achtergrond mee bezig. Elke beurs kijken we of we iets kunnen vinden voor de volgende regiodagen. Je moet zogezegd eigenlijk altijd aan staan, maar eigenlijk beleven we daar ook weer lol van.
Anneke & Anneke als quilter
We hebben ook een aantal vragen gesteld over de quilts die Anneke & Anneke zelf maken en over hun passies op quiltgebied.
Hebben jullie een favoriete quilter?
Ik (Anneke Wieldraaijer) vind Hilde Hoogwaerts geweldig. Wat zij maakt van Afrikaanse stoffen is uniek. We zijn beiden naar een workshop van haar geweest in de Elzas.
Ook ben ik de laatste tijd bezig met collagequilten en dat is ook weer een echte uitdaging.
Je leert op een heel andere manier naar stoffen te kijken. Ik (Anneke Westland) sluit mij hier graag bij aan, maar vind verder iedereen die enthousiast is over haar hobby favoriet, zoals Fanny Eikelenboom, Marjon Hoftijzer.
Passen de quilts die jullie zelf maken binnen een bepaald genre? Welk genre?
Ik (Anneke Wieldraaijer) ben begonnen met traditioneel quilten, workshops gevolgd bij Laura Strating-Janssen in Amersfoort. Daar heb ik veel geleerd. De laatste tijd ben ik wat moderner gaan quilten. Beiden hebben we een workshop gevolgd bij Galla Grotto, ook dat vonden we heel inspirerend.
We vinden het quilten met de naaimachine het fijnst. Een keer per maand zit ik op een Bee in Linschoten. Daar werkt iedereen op de naaimachine. Liliane Suurenbroek is een van de initiatiefnemers van deze Bee. Bij haar hebben we workshops gevolgd om te werken met de linialen van Deb Tucker.
Geweldig om mee te werken. Tijdens een ledendag van het quiltersgilde in Nijkerk kwamen we hiermee in aanraking.
Ik (Anneke Westland) kreeg mijn eerste lessen in Hoogland (Amersfoort) en heb daarna verschillende workshops gevolgd, zowel traditioneel als modern. Leuk om ook verschillende technieken te leren. Om soms tot de conclusie te komen dat iets helemaal niets voor mij is.
Aan hoeveel projecten werken jullie tegelijkertijd?
Ik (Anneke Wieldraaijer) meestal niet meer dan drie tegelijk. En ik hou ervan om alles ook af te maken. De grote quilts laat ik meestal doorquilten door iemand anders die een longarmmachine heeft. De kleinere quilts probeer ik nu zelf door te quilten. Ik (Anneke Westland) heb nog aardig wat onafgemaakte quilts liggen, dus heel veel tegelijk 😊
Wat is jullie favoriete zelfgemaakte quilt? Kun je daar iets meer over vertellen?
Anneke Wieldraaijer: Voor elk van mijn kinderen heb ik voor hun trouwen een sprei gemaakt. Dat vind ik heel waardevol. De eerste quilt voor mijn tweede zoon heeft op de tentoonstelling gehangen en daar is een kaart van gemaakt. De beide andere quilts voor mijn eerste zoon en dochter hebben in Alkmaar en Deventer gehangen.
En onlangs heb ik tijdens een workshop van Ria Mille uit België gevolgd, het roodborstje dat ik daar heb gemaakt is ook een favoriet van mij.
Ik heb meegedaan aan het project Connected in Red. De Quilt Starry starry night heeft in de Elzas gehangen. Hier is een kaart van gemaakt. Dat vind ik ook een hele eer.
Anneke Westland: gezien het feit dat mijn kinderen het leuk vinden dat ik een hobby heb, maar zelf niet echt iets hebben met quilts heb ik mij met name gericht om de kleinkinderen, dekbedjes, box en wandkleden te geven.
Welke quilt zijn jullie op dit moment aan het maken? Kun je daar iets meer over vertellen?
Anneke Wieldraaijer: Op dit moment ben ik aan het nadenken wat ik met het sitsenproject ga maken. Ook mijn kleindochter Esther doet mee en maakt haar droomtuin met de techniek van het collagequilten. Mijn enthousiasme voor het quilten probeer ik ook aan haar over te brengen.
Michelle Hyatt uit Amerika is een fervent quiltster met de linialen van Deb Tucker. Ze bedenkt hiermee mystery quilts waar je op kunt abonneren. Elke week krijg je huiswerk en na 16 weken is de quilt klaar. Hiervan heb ik er 6 gemaakt. De laatste mystery heb ik net afgemaakt.
Anneke Westland: Ik heb in de zomer niet zo heel veel zin, maar als het in het najaar weer gaat kriebelen ga ik eerst maar weer aan de slag met de onafgemaakte werkstukken.
Wat vind jullie het leukst om te doen als het om patchwork/quilten gaat?
Wij vinden het leuk om iedere keer wat anders te doen en onszelf zo uit te dagen. Onze naaimachine is hierbij onmisbaar.
Als jullie onbeperkt tijd en geld zouden hebben, wat zouden jullie dan het liefste willen doen of willen maken als het om patchwork en quilt gaat?
Wij hopen nog heel lang plezier te hebben in het maken van quilts en het organiseren van de regiodagen om zo andere mensen te enthousiasmeren.
Aan welke vrijwilliger willen jullie het stokje doorgeven?
Dat is op dit moment nog niet bekend.
Tot slot
Bedankt Anneke & Anneke, voor het inkijkje dat je ons hebt gegeven in jullie functie bij het Quiltersgilde en jullie eigen werkstukken als quilter.
Sneak preview van een inzending
