Putdeksels als bron van inspiratie voor quilts

Door: Frank Kouwe

Quilters gebruiken uiteenlopende bronnen van inspiratie voor hun werk. Op 6 maart 2020 schreef Monica van Leent-Bergkamp een blog over inspiratiebronnen. Als je aan AI de vraag stelt “wat zijn de inspiratiebronnen van quilters?” krijg je een vrij uitgebreid overzicht van bronnen.

Daarin ontbreekt het putdeksel als bron van inspiratie. U kent ze wel die van gietijzer gemaakte ronde schijven in het wegdek. Zij geven toegang tot het riool.

Nadat ik in 2003 in Rome een bijzondere putdeksel zag, ben ik erop gaan letten en vanaf 2004 maak ik foto’s van putdeksels. Tijdens de fietstochten door Europa die ik met mijn vrouw Ans maak, heb ik heel veel foto’s gemaakt. Inmiddels geef ik regelmatig lezingen over putdeksels.

Vaak zijn putdeksels versierd met afbeeldingen waar een verhaal bij hoort. Het kunnen afbeeldingen zijn van heiligen, herdenkingen of markering van belangrijke gebeurtenissen, personen, jubilea, stadswapens, reclame door bedrijven etc. Soms staat er een tekst of een spreuk op. Op een gegeven moment kwam ik er achter dat kunstenaars en ontwerpers wereldwijd zich laten inspireren door putdeksels. Zij ervaren hen als bron van kunstenaarschap, schoonheid en vreugde.

Ans is een enthousiast quilter en voor haar Quiltcafe hier in Vught hield ik een lezing over putdeksels als bron van inspiratie voor quilts. Op 28 maart hield ik aan het eind van de ledenvergadering van het Quiltersgilde een lezing en op 21 mei tijdens het Textiel Festival in Amersfoort.

Shirley McGregor

Woonde in Japan en was diep onder de indruk van de schoonheid van de gekleurde putdeksels en gebruikte die voor het maken van quilts. Een voorbeeld is het putdeksel in Kamaishi met de tijger waarvan zij op twee manieren een quilt maakte: in indigoblauw en in een ‘kleurenfantasie’.

Zij schreef twee boeken over Japanse putdeksels en quilts: Quilting with manhole covers (1999) en Treasures underfoot (2001).

Alice Gordenker

Ook een mooi voorbeeld is de quilt van Alice Gordenker, gemaakt naar een putdeksel uit Nagoya (Japan). Er staat een insect op: de Schaatsenrijder die op het wateroppervlak leeft.

Ans Kouwe

Een ander voorbeeld van een quilt van een Japanse putdeksel uit Himeji is van Ans. De foto van het deksel is in een copyshop op katoen gedrukt waarna er een quilt van gemaakt is. Op het deksel staan Witte Reigerorchideeën afgebeeld, een zeldzame orchidee die de officiële bloem van de stad is. De afbeelding op het deksel met vlinders uit Emmen – verwijzend naar de vlinderkas van de dierentuin in Emmen – is ook gemaakt door printing.

Elizabeth Whitman

Een mooie quilt van Elizabeth Whitman is gemaakt van een afbeelding op een putdeksel in Bergen (Noorwegen). Van de grijze afbeelding op het deksel heeft ze een kleurige quilt gemaakt.

Wishing Well

Als laatste voorbeeld neem ik de quilt “Wishing Well” van Den Haan & Wagemakers.

Het ‘hart’ van deze quilt is ontstaan uit inspiratie door een putdeksel die op weg naar Nantes, voor Pour l’Amour du Fil, in Neufchatel en Bray werd gezien.