Over een Masterclass, afval en brillen

Een verhaal van Liesbeth Wessels.

Je zult denken: wat heeft dat nou met elkaar te maken? Ga ik uitleggen!

In het landelijke Textielfestival dat STIDOC om de vijf jaar organiseert worden er altijd een aantal Masterclasses gehouden. Ik wilde altijd al eens meedoen maar bij de vorige festivals was er steeds wel iets waardoor ik niet kon. Tot nu. Deze keer heb ik meteen de kans gegrepen en zodra het formulier op de website stond heb ik me -misschien wel als eerste- opgegeven.

In september ben ik begonnen in de Masterclass No Waste (vermijd afval en verspilling) die gegeven wordt door beeldhouwer/textielkunstenaar Jolanda Drukker Murray. Met veel plezier heb ik tot nu toe meegedaan aan twee bijeenkomsten.

In de Masterclass werken de deelnemers samen met amateurfotografen van de Koninklijke Fotobond. Dat is een landelijk vereniging van amateur- en vrije fotografen. Een aantal van hen heeft foto’s gemaakt over het thema “No Waste” die gebruikt worden als inspiratiebron door de deelnemers aan de twee Masterclasses die gehouden worden in het Rietveldpaviljoen in Amersfoort.

Rietveldpaviljoen, de entree

De eerste bijeenkomst

Mijn groep bestaat uit 15 creatieve vrouwen uit verschillende hoeken van de textielwereld, en soms ook verder dan dat. Wat denk je bijvoorbeeld van textiel in combinatie met klei of glas!  Interessant toch? Dat gaat vast heel bijzonder werk opleveren!

De eerste sessie begonnen we met kennismaken met elkaar en de fotografen. Zij hadden voor ons een presentatie gemaakt van hun foto’s. Die foto’s gingen over ontzettend verschillende voorbeelden van verspilling, grote en kleine zaken, van bij je thuis tot uit het buitenland!

Daarna hebben we allemaal 3 foto’s gekozen waar we ter plekke mee aan het werk gingen. Jolanda hield een toelichting over het gebruik van borduursteken en wat handig daarbij is.  Ze adviseerde ons om de stiksteek de steelsteek en de rijgsteek te gebruiken. Door borduursteken toe te voegen aan een foto kun je de boodschap uit het beeld benadrukken.

oorspronkelijke foto Ton van Boerdonk

“Recycle Me”

Ik heb gekozen voor de foto ´Recycle Me” om te bewerken. Ik erger me regelmatig aan afval dat mensen in de natuur achterlaten. Op de foto liggen er blikjes in het water. Die zullen daar nooit vergaan en eeuwig rond blijven drijven als niemand ze een keertje opruimt. Daar mag je best aandacht voor vragen!

Wat heb ik gedaan? Eerst heb ik van de foto-afdruk op papier ‘Paper Fabric’ gemaakt.  De papiervezels worden dan zo soepel dat je het kunt bewerken als textiel. Daar ben ik op gaan stikken en draad opnaaien en vervolgens heb ik de foto gewassen. Nou toen bleef er niet veel over van de kleur! Gelukkig had ik nog een afdruk van de foto en een afdruk op theezakjespapier. Deze heb ik erover heen geplakt, een over de gewassen foto en de ander heb ik apart gehouden

Op de blikjes heb ik met rood de woorden “Recycle Me” geborduurd om dit te benadrukken.  Ik heb de blikjes uit beide afdrukken geknipt en op de gewassen foto bevestigd; door de herhaling krijgen de blikjes nu extra aandacht.  Een deel van de afdruk op het theezakjespapier is gebruikt om de bovenkant van de gewassen foto weer meer kleur te geven. Het geheel is op een stukje zwart vilt genaaid en daar heb ik mijn initialen op geborduurd. Want Jolanda vindt het heel erg belangrijk dat wij ons werk signeren. Kunstenaars doen dat altijd, die verstoppen hun naam niet op een etiket op de achterkant. Nooit bij stilgestaan maar ze heeft wel een punt: als je kunst wilt maken moet je ook een beetje mee gaan doen aan de gebruiken in de kunstwereld!

Ik vond het maken van dit werkstuk heerlijk om te doen en heb na de les veel tijd besteed aan mijn huiswerk. Het was een lekker werkje wat ik tussendoor s ‘avonds op de bank kon gaan zitten doen. Echt leuk om met foto’s en textiel op zo’n nieuwe manier bezig te zijn!

De tweede bijeenkomst

Na de eerste bijeenkomst kregen wij als huiswerk om de 3 foto’s af te maken en een ‘moodboard’ (je weet wel, een collage van vormen en kleuren) voor ons eindwerkstuk te maken. De andere twee foto’s die ik bewerkt heb zal ik hier niet laten zien. Maar ik kan wel wat vertellen over mijn plannen voor het eindwerkstuk!

Bij mij thuis zijn we al lang bezig met duurzaamheid, het vermijden van verspilling  en beperken van afval. We zijn niet aangesloten op de riolering, maar hebben een rietveld waarin we ons eigen afvalwater zuiveren. Met zonnecollectoren voorzien we in onze eigen elektriciteit. We zijn ons heel bewust van onze omgeving en het belang van de natuur waar we in leven.

Maar ons grootste No Waste-project doen we in Marokko. In de winter gaan we meestal een paar maanden op reis, regelmatig naar Marokko. We zagen daar dat er op veel plekken in Marokko geen voorzieningen zijn om slechtzienden te helpen. Buiten de grote steden zijn er geen opticiens en geen brillenwinkels. Mensen hebben het geld niet om ver te reizen en om een bril te kopen. Dus verzamelen we hier gebruikte brillen die we dan meenemen naar Marokko en daar op het platteland verdelen onder alle mensen die een bril nodig hebben. De door ons ingezamelde brillen worden gereinigd en goed verpakt gaan ze in kleine doosjes mee op reis. In het Sahara gebied en In de Atlas vragen we of mensen een bril nodig hebben. Zo gauw we die vraag stellen komen er mensen op ons af, gewoon langs de weg of op een camping. Gewoon uitproberen is de manier om iedereen van de juiste bril te voorzien. Ze zoeken op die manier de bril uit waarmee ze het beste zien. Wij hebben het volste vertrouwen dat als de bril toch niet goed blijkt  de mensen hem zelf wel doorgeven aan iemand in hun gemeenschap die er wat aan heeft. Zo krijgt ieder bril een tweede leven en hoeft hij nog geen afval te worden. Dit vind ik een mooi thema  om een werkstuk over te maken.

Jullie kunnen onze werkstukken komen bekijken op de expositie van de Masterclass tijdens het Textielfestival in Amersfoort van 20 t/m 23 mei 2026!